METABOLIZM
(gr. metabole - przemiana) czyli przemiana materii. Ogół reakcji chemicznych
zachodzących w organizmie żywym bądź bezpośrednio w plazmie komórek
(metabolizm komórkowy), lub też w specjalnie do tego celu przeznaczonych
jamach, wgłębieniach albo rurowatych przewodach.
Całokształt tych reakcji można podzielić na dwie grupy: asymilację, czyli
przyswajanie i dysymilację.
Procesy asymilacji prowadzą do budowania białek, węglowodanów
i tłuszczów (oraz innych skomplikowanych połączeń
organicznych) ze związków prostszych, do czego niezbędne jest otrzymywanie
energii z zewnątrz.
Dysymilacyjnymi nazywamy te reakcje, podczas których następuje daleko posunięty
rozpad wielkich cząsteczek organicznych, przy czym uwalnia się energia zużywana
przez ustrój do dalszych przekształceń chemicznych, ruchu, świecenia lub
podnoszenia temperatury ciała. Między tymi dwoma krańcowymi procesami w
organizmie odbywa się mnóstwo reakcji łańcuchowych lub cyklicznych, których
konsekwencją są wszystkie skomplikowane zjawiska zachodzące w ciele istot żywych.
METABOLIZM KOMÓRKOWY - całokształt reakcji chemicznych zachodzących w komórkach
żywych organizmów, łącznie z towarzyszącymi im przemianami
energetycznymi. Na metabolizm składają się procesy kataboliczne i
anaboliczne. W wyniku ich połączenia zawartość związków chemicznych
utrzymuje się w komórce na stałym poziomie, zależnie
od jej stanu czynnościowego, mimo że stale pewna część tych związków
ulega rozpadowi i odnowie.