TŁUSZCZE, TŁUSZCZOWCE, LIPIDY

    Pochodne wyższych kwasów tłuszczowych, najczęściej ich estry z alkoholami jedno- i wielowodorotlenowymi. Dzielą się na:
    tłuszcze proste, zbudowane tylko z alkoholu i kwasów tłuszczowych, oraz
    tłuszcze złożone, które oprócz tych składników zawierają związki dodatkowe.
    W GRUPIE TŁUSZCZY PROSTYCH ROZRÓŻNIAMY:
    tłuszcze właściwe, czyli glicerydy, w których alkoholem jest glicerol,
    woski, w których alkoholem jest jednowodorotlenowy alkohol wielowęglowy.
    TŁUSZCZE ZŁOŻONE DZIELĄ SIĘ NA:
    fosfolipidy, zawierające związane estrowo reszty kwasu fosforowego oraz
    glikolipidy (cerebrozydy, gangliozydy), zawierające komponentę cukrową.
    Wyróżnia się również lipidy izoprenoidowe, obejmujące sterydy i karotenoidy, zbudowane z jednostek izoprenowych [CH₂=CH-C(CH₃)=CH₂]. Pod względem chemicznym są to związki chemiczne odmienne od tłuszczy. Włącza się je jednak do tłuszczy ze względu na ich rozpuszczalność w rozpuszczalnikach tłuszczowych, w związku z czym występują one wspólnie z tłuszczami w ekstraktach tkankowych.
    Tłuszcze pełnią w organizmie zwierzęcym rolę wysokoenergetycznego paliwa. Ich wartość kaloryczna jest dwukrotnie wyższa od wartości kalorycznej węglowodanów i białek. W przeciwieństwie do białek tłuszcze mogą być magazynowane w organizmie w dużych ilościach i stanowią jego główny materiał zapasowy.
    Zapasy tłuszczu chronią narządy wewnętrzne przed uciskiem i uszkodzeniem przez wstrząsy mechaniczne. U wielu zwierząt, a zwłaszcza ssaków morskich (np. u fok), stanowią izolację termiczną ustroju. U człowieka tłuszcz zgromadzony w tkance tłuszczowej stanowi ok. 17% ciężaru ciała. Kompleksy tłuszczowo-białkowe zapewniają utrzymanie prawidłowej sprężystości pęcherzyków płucnych. Tłuszcze są także niezbędnym składnikiem struktur komórkowych oraz zapewniają równowagę koloidową cytoplazmy. Ułatwiają również wchłanianie rozpuszczalnych w tłuszczach witamin: A, D, E, K i cholesterolu pokarmowego. Przemiany tłuszczy są regulowane hormonalnie (insulina, hormon wzrostu, kortykotropina, hormon lipotropowy i tyroksyna).
    Tłuszcze proste stanowią główny materiał energetyczny i zapasowy organizmu.
    Tłuszcze złożone to przede wszystkim fosfolipidy, które stanowią zasadniczy składnik tłuszczy komórkowych. Fosfolipidy takie jak lecytyny i kefaliny znajdują się w każdej komórce zwierzęcej. Natomiast sfingomieliny są głównym składnikiem tłuszczów mózgu i tkanki płucnej. Są wśród nich także cerebrozydy występujące w mózgu, nadnerczach, nerkach, śledzionie, siatkówce, żółtku jaja, mleczu ryb.